| Styczeń 2026 | ||||||
| P | W | Ś | C | P | S | N |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | |||
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
W trakcie jubileuszowej projekcji z okazji 50. urodzin 'Fafika' wspominano filmy wyświetlane na przestrzeni lat w ramach DKF-u
W 1964 roku cieszyński DKF „Fafik” został zarejestrowany w Polskiej Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych, w tym samym czasie na ekranach światowych kin można było zobaczyć „Czerwoną Pustynię” Antonioniego, „Doktora Strangelove” Kubricka, czy „My Fair Lady” George’a Cukora. Wiele z tych tytułów pozostawało dla polskich widzów nieznanych, gdyż czujne oko socjalistycznego cenzora z wyjątkową pieczołowitością dobierało kinowy repertuar.
Wyjątkiem pozostawały DKF-y, do których trafiały kopie filmów z Centralnego Archiwum Filmowego, w tym wiele dzieł nigdy w Polsce niewyświetlanych w regularnej dystrybucji. Na pierwszym seansie „Fafika” w 1964 roku widzowie nie obejrzeli więc najnowszego musicalu Cukora, lecz jedną z wcześniejszych komedii amerykańskiego reżysera – „Żebro Adama” (1949).
DKF „Fafik”, założony przy największym miejskim zakładzie Celma, zyskał cudownie absurdalną nazwę (od imienia fikcyjnego psa Fafika, którego wymyślił dziennikarz „Przekroju” Marian Eile), niezwiązaną w żaden sposób z filmem ani – co było wówczas częstą praktyką – środowiskiem pracy. Pierwszym prezesem „Fafika” został cieszyński animator kultury Marian Sabath, tworząc z DKF-u prężnie działającą instytucję nie tylko w sferze edukacji filmowej, ale również czynności charytatywnej.
„Fafik” stał się wzorem dla pozostałych czterech dyskusyjnych klubów filmowych, jakie istniały wówczas w Cieszynie, a Sabath otrzymał nominację na Sekretarza Generalnego Krajowych DKF-ów. Warto także wspomnieć, iż na przełomie lat 80. i 90. w fabryce Polifarb działał Amatorski Klub Filmowy „Focus”, gdzie kręcono filmy.
Instytucje klubów filmowych stanowiły o jakości życia kulturalnego miasta, np. w ramach projekcji DKF-u „Fafik” Cieszyn odwiedzili Daniel Olbrychski oraz Andrzej Wajda. Przemiany instytucjonalne w przemyśle kinematograficznym po 1989 roku, zniesienie cenzury i pojawianie się nowych nośników filmowych doprowadziły jednak do nieuchronnego zaniku wszystkich tego typu zrzeszeń. Działalność „Fafika” przez kilka lat była zawieszona, w 1998 roku inicjatywę DKF-u przywrócił Marek Mendroch, organizując m.in. cotygodniowe seanse oraz cykliczne „Cieszyńskie Prezentacje Filmowe”.
W dniach 21-26 listopada br. odbył się już 21. taki przegląd pod tytułem „Najlepsze filmy naszego życia”, tym razem dedykowany pamięci Mariana Sabatha oraz połączony z obchodami 50. rocznicy powstania „Fafika”. W kinie „Piast” ponownie wyświetlono film „Żebro Adama”, który pół wieku wcześniej zainaugurował działalność DKF-u, był tort, po projekcji odśpiewano gromkie „Sto lat”, a przewodniczący Polskiej Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych, Grzegorz Pieńkowski, życzył „Fafikowi” dotrwania co najmniej do setnych urodzin.
Tekst i zdjęcia:
Mikołaj Góralik